Original mit Untertiteln

Beiers voor Beginners. Les # 1: 'Fei' en 'mei'

2007-05-18T10:03:00.001-07:00

In sommige Afrikaanse talen bestaan er speciale tussenvoegsels om bijvoorbeeld aan te geven of het voorwerp, waarover je spreekt van hout of van steen is. Inuit hebben meer dan 20 woorden voor sneeuw. In het Javaans bestaan er verschillende woorden voor 'ik', al naar gelang de sociale status van de spreker. Maar ik kende geen enkele, echt geen enkele taal, waarin je met een speciaal, eenlettergrepig tussenwerpsel kan zeggen dat je een irritante, kleinzielige betweter bent. Totdat ik naar Beieren kwam: hier hebben we het woordje 'fei'.

Als in: "Des ist fei a Einbahnstraß'!"

(Vrij vertaald: "Nou, maar dat is anders wel een straat met eenrichtingverkeer, hoor!" – natuurlijk alleen te gebruiken als de aangesproken persoon net aan de verkeerde kant fietst.)

Het bovenstaande voorbeeld laat zien dat 'fei' [spreek uit: 'fai'] behalve "ik ben een vervelende betweter" óók kan betekenen "u bent zeker Nederlands". Want het is het meest gehoorde woord, wanneer je als Nederlandse door München fietst:

"Die Ampel war fei rot!"

"Dat stoplicht was rood [en ik ben een vervelende betweter en u bent zeker Nederlands]!"

Deze voorbeelden vormen een duidelijke illustratie van een verschijnsel dat linguisten ook wel 'redundantie' noemen, in normaal Nederlands zoiets als overtolligheid van bepaalde taalelementen: want ik zíe dat het stoplicht rood was en ik wéét dat ik Nederlands ben en dat degene, die mij naroept een irritante betweter is, hoef je nou ook meer niet per se uit te leggen.

Mijn grote broer, die taalkundige is, heeft mij ooit een keer uitgelegd dat talen onder andere volgens het economisch principe werken: als een bepaald element overbodig is, dan laat je dat bij het spreken gewoon weg. Ik moet er nou wel bij zeggen dat mijn broer romanist is. Misschien doen Spanjaarden of Italianen dat, maar Beieren zitten anders in elkaar: die hangen aan hun tradities. Maar het gaat gestaag vooruit: Edmund Stoiber weg als CSU-leider en dat omslachtige ' en ik ben een vervelende betweter en u bent zeker Nederlands' hebben we toch ook maar mooi weten te reduceren tot het drieletterig "fei"!

Dialektonderzoekers hebben er om die reden een hele studie aan gewijd. Tja, voor Beieren is het natuurlijk een hele vooruitgang, maar ik vind het wat overdreven.

Mijn Beiers lievelingswoord daarentegen is 'mei' [spreek uit 'mai']. Dat is kort en multi-inzetbaar. Waar wij minstens vier verschillende woorden voor hebben, kun je in het Beiers allemaal zeggen met dat ene "mei".

Zoals het langgerekte, aan het eind met de stem iets omhooggaande "meeeiiiii", dat vooral vrouwen gebruiken, als ze iets schattigs zien, bijvoorbeeld een video van E.T., of een plaatje van baby-ijsbeertje Knut in Berlijn. NL: Aaaaaaaaaaaach!

Of het zuchtende "mei,mei" van oudere mensen. (NL: "Nounou" [met krakende stem uitgesproken])

Het juichende "mei", als in "Mei, ist des schee [=Hoogduits: schön]!" (Twents: "Mooooooooooi man!" Het Twents is een nog veel inefficientere taal dan Beiers of Nederlands, maar wel moooooi.)

Het resolute "Ja: mei" van moeders tegen hun kinderen, die net onder tranen hebben verkondigd dat zij levenslang in psychoanalyse moeten, als zij nu geen ijsje/zakgeldverhoging/iPOD/... krijgen. (NL: Dat is nu eenmaal zo.)

Bijna onvertaalbaar, het ronduit filosofische "Ja, meeeeiii,", van de slaperige beambte, die voor je neus zijn loket dichtschuift, al heb je drie uur in de rij gestaan om aan de beurt te komen: Ja, mei, over drie weken is er weer een spreekuur.

Maar het allerbeste aan het woord: het is het ultieme antwoord op alle stomme fei-zeggers en het rijmt ook nog – ik heb er een kort gedicht over gemaakt (in de Nederlandse vertaling is het niet meer zo kort):

Die Ampel

"Die Ampel war fei
rot" – "Ja, mei!"

Vertaling:

Het Stoplicht

"Dat stoplicht was anders wel
rood hoor
(en u bent zeker Nederlands)"
Ja, Beierse betweterige neuroot,
zeur nog maar lekker even
door -
(zo gauw krijg je vast geen tweede kans)."

Koffiedik kijken

2006-12-17T04:36:00.000-08:00

"Ze weet alles, hoor," legt mijn leidinggevende op mijn nieuwe werkplek uit, hoe de koffiezetter werkt. (In het Duits zijn koffiezetapparaten namelijk vrouwelijk.) "Op het display staat precies wat je moet doen." En ze laat me alleen met het slimme apparaat in de kleine keuken staan.

"Dus..." zeg ik aarzelend, "als je alles weet wat ik moet doen... Misschien kun jij me helpen. Ik heb weer eens een probleem met een vrouw: ik vind haar leuk, zij ziet mij niet staan... nou ja, je kent het wel..." Vol verwachting lees ik het display:

W A T E R B I J V U L L E N

Hm. Waarom moeten orakelen ook altijd van die cryptische aanwijzingen geven...? Dat deden ze bij de oude Grieken ook al... Maar wacht eens even: oude Grieken, water... Vocht...! Ons woord humor komt van het Griekse woord voor vocht! "Dus je bedoelt dat ik het allemaal met een beetje humor moet bekijken."

Niet slecht. Maar ik moest maar eens aan het werk gaan, anders maak ik zo'n slechte indruk op mijn eerste dag. Eerst maar even een bak koffie zetten. Het reservoir is ook leeg. Terwijl ik het bijvul, vraag ik voor de zekerheid nog: "Ja, en verder? Ik bedoel, je kan wel lachen om alles wat fout gaat, maar ik wil toch ook een beetje genieten..."Nu verandert het display:

A F V A L B A K L E G E N

Wat moet ik daar nou mee...? "O, je bedoelt dat ik eerst mijn verleden op orde moet brengen... Of zij? Want zij praat ook nog de hele tijd over haar ex, hoor. Jaja, we hebben allebei nog een hele lading afval bij ons, om het in jouw bewoordingen te zeggen."

Inmiddels is het me nog steeds niet gelukt om een bak koffie uit het apparaat te krijgen, maar met de relatie-adviezen ben ik dik tevreden. Misschien moet ik eens het opvangbakje met gebruikte koffiepads legen, dat achterin de machine zit. Hihi, allemaal koffiedik... Geen wonder dat die machine alles weet! Ik druk op de knop. Weer niets... Wat is er nu aan de hand...?

Z O N D E R K O F F I E P A D W O R D T D A T W E L E E N S L A P B A K J E, H O O R! M A A R W A T V E R W A C H T J E O O K V A N I E M A N D D I E H A A R H E L E E E R S T E W E R K D A G M E T H E T K O F F I E Z E T A P P A RA A T S T A AT TE K L E T S E N . . .

Wat een afgang! Ik hoop maar dat ze het niet verder vertelt.

Scènes uit een lange-afstandsrelatie

2006-10-29T11:04:00.000-08:00

"...Hoi schatje, ook goedemorgen! ... Koud? Nee, hier is het heet. Komt door de föhnwind. Een beetje zon erbij en je zit zo bij twintig graden. En bij jullie? ... Tien graden en regen? Ja, moet je maar hierheen verhuizen. Wat zeg je...? Lawaai? Ja, ik ben net sinaasappels aan het persen. ... Nee, niet beledigd zijn. Het is juist andersom: ik maak sap, terwijl ik met jou telefoneer. En trouwens: anders kom ik nooit aan ontbijten toe. ... Oorpijn..?! Hier klinkt het anders heel normaal. ... Okay, okay, dan maak ik eerst wel even het hondevoer klaar. Maar hoe is die werkbespreking nou gelopen gisteren? ... Gôh, wat vervelend. En heb je – Waar zit die hond nou? ... Ja, lieverd, ik luister toch! Maar de hond moet ook eten. Hij eet toch al niets de laatste tijd. Kom nou uit je mand, beest! [Fluit.] Ja, daar zijn we! Eten! ... Hallo? Ben je er nog...? ... Ja, nou, sorry, hoor! Maar die hond wordt ook met de dag dover. Daarom moet ik zo hard fluiten. Ik heb toch al expres náást de hoorn gefloten en niet erin. Maar waar waren we nou gebleven...? O ja, werkbespreking. Hoezo, je belt me nog terug? Heb ik eindelijk eens tijd om gezellig met je te ontbijten ... "

Geesten uit het verleden

2006-08-07T02:19:00.000-07:00

"Wie was dat, tegen wie je net hallo zei, Lottchen?" vraagt Luise. Het is een lauwe zomerse avond en mijn twee vriendinnen willen een terrasje gaan pikken in het Glockenbachviertel, thuisbasis van Münchens homo's en lesbo's.

Lotte haalt haar schouders op: "Och, een geest uit het verleden..." -- "Ja, ik heb het wel gemerkt, hoor, hoe je haar aankeek. Een ex van je, zeker?" – "Hee, niet zo nieuwsgierig meteen! Altijd als we in de scene uitgaan, struikelen we over allerlei ex-en en one-night-stands van jou. Mag ik nou ook eens?" – "Ja, natuurlijk. Maar ík doe niet zo geheimzinnig." – "Nee, jij vertelt me meteen alles: hoe jullie elkaar hebben leren kennen, haar lievelingseten en dan nog allemaal persoonlijke voorliefdes en eigenaardigheden van haar die ik liever niet had willen weten." – "O nou, sorry, hoor. Ik wist niet dat je een probleem daarmee had. Weet je, ik wil gewoon open zijn. Anders ben ik bang dat je je bedreigd voelt, omdat ik zoveel meer ... ehm, ervaring heb. Maar jij hebt dus kennelijk meer ervaring dan ik dacht? Of recentere..." – "OK, OK, voordat je nog iets gaat denken: Dat was Nina. We waren vroeger samen op ponykamp, toen we 15 waren ofzo. Ja, ik was een beetje verliefd op haar. Maar het was hopeloos: ze had alleen maar oog voor de zoon van de manegehoudster. Ben je nu tevreden?" – "Ooooh, wel een héél oude geest uit je verleden! Schattig, hoor! En..."

Luise wil nog iets plagerigs zeggen, maar ineens onderbreekt ze zichzelf en trekt Lotte snel een zijstraat in: "O, kunnen we even een blokje om? Daar loopt een ex van me. Je weet wel, Elisa, die met die waanvoorstellingen. Die op een nacht met een mes naast mijn bed stond. O sorry, dat wou je helemaal niet weten, zei je net. Maar ik wou eigenlijk alleen maar zeggen: beter als ze ons niet samen gearmd over straat ziet gaan... Zeg, waar gaan we eigenlijk heen?"

– "'Café Glück' zou weer eens leuk zijn," antwoordt Lotte, "Aan de andere kant: dan komen we gegarandeerd al je exen weer tegen. Zoals je ziet, komen alle vrouwen van vroeger weer uit hun winterslaap." – "Ja, we kunnen natuurlijk ook naar de 'Seitensprung' gaan. Maar misschien denken mijn ex-en dat dan ook. En dan zijn die allemaal dáár." – "Nou ja. Dan kunnen we dus tóch naar het 'Glück'. Want dan zitten je ex-en in de 'Seitensprung'." – "Maar als mijn ex-en nu toch naar het 'Glück' gaan? Omdat zij denken dat wij denken dat ze naar het 'Glück' zullen gaan en dat wij daarom naar de 'Seitensprung' zouden gaan en dat zij dan dus op hun gemak naar het 'Glück' kunnen gaan? Of als één ex in het 'Glück' is, een in 'Seitensprung' en in alle andere cafés zit ook een ex van mij? Want mijn ex-en gaan natuurlijk niet allemaal samen op pad. Behalve Juli en Lizzy dan, die nu een stelletje zijn..."

Luise onderbreekt zichzelf, buiten adem: "O, man, waarom heb ik ook zoveel ex-en?!" – "Tja, het noodlot," zegt Lotte plechtig, "is een speenvarken: het krijst altijd op het verkeerde moment." Luise kijkt haar vriendin verbouwereerd aan: "Wat is dat? Weer zo'n Chinese wijsheid van je?" – "Nee, zelf bedacht." Nu schiet Luise in een schaterende lach, zodat alle passanten omkijken: "Een speenvarken! Hoe kóm je erop? Weet je wat? Ik heb gewoon zoveel ex-en, omdat ik zo druk op zoek was naar iemand met zulke geniale ingevingen als jij!" En in opperbeste stemming vervolgen mijn vriendinnen hun weg naar het café Glück.

Luise, Lotte en de wolf

2006-05-04T02:31:00.000-07:00

"Afgelopen zondag waren we in het Wildpark," vertelt Luise met glanzende ogen. Het Wildpark is kleiner dan de officiele dierentuin en ligt even buiten München. "Ze hebben daar zulke leuke dingen voor kinderen." - "Ja," haakt Lotte een beetje snibbig in, "maar wij hádden de kinderen helemaal niet. Die waren bij Joseph. Moet je je voorstellen: twee volwassen vrouwen op zondag in het wildpark. We waren echt de enigen zonder kinderen. En op een gegeven moment was ik Luise ook nog kwijt. Weet je waar ik haar terugvond? Bij de bak met waterspelletjes, nou vraag ik je! Eenenveertig jaar, maar denk je dat ze ooit volwassen wordt?"

Luise begint onverstoorbaar te beschrijven, wat je in het Wildpark allemaal voor leuks met water kunt doen. Ze gaat helemaal op in haar verhaal, totdat ze onze blikken op zich gericht voelt en haar verhaal besluit met een: "Ehm, ja. Echt ontzettend leuk hoor... Voor kinderen." Lotte zwijgt berustend. De rest van het gezelschap aan tafel schiet in de lach.

"En hebben jullie eigenlijk weleens een wolf gezien?" vervolgt Luise na een korte adempauze met onverminderde geestdrift. "Voor mij was het de eerste keer. Ongelooflijk hoe behendig die beesten zijn. Prachtig." Nu begint Lotte vervaarlijk met haar ogen te draaien. "Wat kijk je nou," zegt Luise verontwaardigd, "had ik soms mijn mond moeten houden tegen dat jongetje?" - "Nou ja," reageert Lotte, "zijn vader stond ernaast. En zijn moeder. Eerlijk gezegd kon ik wel door de grond gaan." Nieuwsgierige blikken alom.

Luise haalt eens diep adem en begint zich te rechtvaardigen. "Stel je voor. Bij de kooi van die wolf staat zo'n rotjongen van een jaar of zes een beetje met een stok tegen de tralies te rammelen. Ja, het was wel een mooi gezicht, hoor, zoals die wolf reageerde. Het leek wel of hij elke beweging van het kind kon voorspellen. Die souplesse, waarmee hij uitweek...! Maar dat joch wist gewoonweg niet van ophouden. Het arme beest werd er gestresst van. En dan zegt dat laffe kleine opdondertje ook nog de hele tijd 'kijk eens mama, de wolf is bang voor mij'. Dat was voor mij de druppel." Verontwaardigd gemompel aan tafel. "En toen, heb je er wat van gezegd?"

Nu neemt Lotte ineens het woord. Tijdens het luisteren naar Luises geestdriftig verhaal heeft de ergernis op haar gezicht langzaam plaatsgemaakt voor vertedering. Er klinkt iets van trots in haar stem door, als ze vertelt: "Toen is Luise op het jong afgestapt, heeft haar handen in haar zij geplant en heeft gezegd: 'Die wolf is helemaal niet bang voor jou. En als die tralies er niet waren, dan zou jíj niet weten, hoe snel je weg moest komen. Dus houd nu maar snel op met dat geklier.'" Luise kleurt onder Lottes trotse blik. "Dus ik mag de volgende keer toch wel weer mee?", vraagt ze verlegen. "Met iemand die zoveel lef heeft, dat hij een wolf kan verdedigen," antwoordt Lotte, "ga ik overal naartoe."

Sneeuw. Heel veel sneeuw.

2006-03-05T04:32:00.000-08:00

"Wat een hoop sneeuw he," zegt mijn huisgenote, Martina, 's ochtends in de keuken. "Ja," antwoord ik, "wat een verschrikkelijke hoop sneeuw." - "Vind ik ook. Zo veel." - "En zo wit vooral." - "Ja, erg wit. En veel. Koud ook." - "Ja, koud. Maar ook zo'n beetje nattig."- "O ja, zeker, nattig, dat mag je niet over het hoofd zien." - "Maar had jij dan gedacht, dat het gelijk zó hard zou sneeuwen?"- "Nee hoor, gisteren dacht ik nog gewoon: o.k., ja, het sneeuwt. Maar vandaag zag ik ineens dat het gewoon echt véél sneeuw is." - "Ja, dat had ik dus ook. Zo veel ineens. Nou, ... Ik moet er weer vandoor. Dag, prettige middag nog." - "Dag, pas op voor vallende boomtakken. Zeg..." - "Ja?" - "Was jij trouwens ook zo moe gisteravond?" - "Ja, meteen in bed gekropen, kon niets anders meer doen."- "Ik ook. Ben nu pas wakker geworden. Het was me het gesprek wel. Nou, fijne dag, hoor!" - "Jij ook, dag!"

Voor wie dit een vreemde dialoog vindt, heb ik hier de vertaling opgeschreven:

"Fijn dat we na drie maanden weer met elkaar praten." - "Zeg dat wel, ik ben zo opgelucht." - "Dus je bent niet meer kwaad?" - "Kwaad? Ik was eigenlijk nooit echt kwaad. In feite was het toch allemaal één groot misverstand." - "Maar wel een met vérstrekkende gevolgen." - "Ja, het had heel anders af kunnen lopen. Goed dat we gisteren zo openhartig hebben gepraat." - "Moet je nagaan: een paar dagen geleden negeerden we elkaar nog demonstratief in de keuken. En nu praten we weer gewoon met elkaar. Wel een beetje onwennig, eigenlijk." "Ja, maar ik kan nu ook niet anders. Als ik mijn mond houd, dan ben ik meteen bang dat Het Grote Zwijgen weer begint." - "Ik ook. Bovendien is het veel te leuk. Maar niet meteen te persoonlijke onderwerpen." - "Nee, dat is misschien wat te heftig. Laten we maar met iets neutraals beginnen, zoals het weer." - "Zo bekeken hebben we echt mazzel dat het nu net zo hard sneeuwt..." - "Zeg dat wel, wat een geluk!"

Vrouwenborrel

2006-01-13T09:14:00.000-08:00

"Hee Luise! Helemaal alleen op stap vanavond? Waar is Lotte?"
"Hai Erika, dag meiden, goedenavond samen! Ja, mijn lieftallige eega ligt helaas op bed met migraine."
"Gôh, vervelend, zeg!"
"Nou! Aan de andere kant heb ik haar de hele week al gewaarschuwd: loop toch niet zo achter jezelf aan te rennen, anders kun je eind van de week niet mee naar de vrouwenborrel! Maar denk je dat ze luistert? Nee hoor, als mevrouw klaar is met haar werk en haar eigen huishouden, dan komt ze bij mij thuis nog de boel lopen regelen. Ze heeft nu net de kelder opgeruimd, de woonkamer is geverfd, volgende week komt de zolder aan de beurt. En als die schoon is – o jee: dan heeft ze even niets meer om handen. Daar moet ik iets op vinden, want als ze zich verveelt, dan gaat ze mijn kinderen op lopen te voeden. Alsof die aan één moeder niet genoeg hebben!"
"Ja, lastig als iemand niet even de boel de boel kan laten. Aan de andere kant: ook wel fijn toch, dat ze zoveel voor je doet?"
"Jawel... Maar.... Ik weet nog, haar eerste etentje bij mij thuis... Na het toetje begon ze meteen de vaatwasser uit te ruimen. Ik bedoel, ze is een grote steun voor me, maar–"
"O, hou op, ik snap precies wat je bedoelt! Eerlijk gezegd zou ik na een etentje met jou niet direct aan de vaatwasser denken..."
"Ja, zo is ze nou, die Lotte. "
"Hmmm. Zeg, over eten gesproken.... heb je de komende dagen tijd voor een gezellig dineetje bij mij thuis? Kaarsjes, wijntje, muziekje, geen afwas na afloop, maar gewoon lekker op de bank met je voetjes omhoog...?"
"O! Eh, nou, Erika, in principe komen wij graag bij je eten, Lotte en ik. Maar eigenlijk zijn we de komende weken al behoorlijk volgepland."
"Nee, ik bedoel eigenlijk, of je een keer zonder–"
"Ja, 't is wel een schat hoor, die Lotte van mij. Heeft zoveel voor me over. Ik zou niet weten wat ik zonder haar moest beginnen! Ja, ik ben echt heel gelukkig. 't Is allemaal zo anders dan in die tien jaar huwelijk met Joseph..."
"O ja, Joseph. Hoe is eigenlijk je verhouding met hém op het moment?"
"Slechter dan ooit, sinds hij definitief besloten heeft om ons huis te verkopen."
"Wat?! Waarom?"
"Geldgebrek natuurlijk. Hij zegt dat het niet eerlijk is dat ik in dat grote huis woon, terwijl hij in een eenkamerwoning op een houtje moet bijten. Stel je voor! Meneer zou veel meer geld overhouden, als hij het niet de hele tijd uit liep te geven aan 'leuke uitstapjes' met de kinderen in het weekend! Maar zo is hij: achter hun rug om het huis verkopen en als hij ze ziet, mooi weer spelen. En natuurlijk stookt hij ze tegen mij op!"
"Ja, maar weet je, kinderen hebben zo'n dubbele loyaliteit naar hun ouders toe. Die zijn toch altijd de dupe van zo'n –"
"En víes dat het bij hem thuis is! Ik heb de kinderen verboden om bij hem te douchen. Wie weet wat daar voor bacillen rondvliegen in die badkamer. Opruimen doet hij ook al niet. De huiskamer ziet eruit...!"
"Zeg, heeft hij eigenlijk ook een nieuwe vriendin?"
"Natuurlijk niet! Welke vrouw heeft er nou zin om de hele dag iemand anders zijn huis schoon te maken en de troep achter zijn kont op te ruimen?"
"O, maar ik weet wel iemand, die dat leuk vindt, hoor: Lotte!"

Dansen in het Duits

2005-12-14T08:20:00.000-08:00

(11 december, 2005)

Na ruim vier jaar in Duitsland doe ik bijna alles in het Duits. Ook moeilijke dingen, zoals tellen. En dromen. Tegenwoordig ben ik blij als ik weer eens in het Nederlands droom: zelfs mijn ouders en mijn broertje richten 's nachts in het Duits het woord aan mij. Jammer eigenlijk. Mijn vader en mijn broertje kan ik opbellen, maar mijn moeder zou ik wel weer eens met haar eigen stem willen horen praten. Het lijkt wel of iemand stukje bij beetje mijn hele leven nagesynchroniseerd heeft – niet genoeg dat mijn heden zich in het Duits afspeelt, ook het verleden moet eraan geloven.

Maar sommige dingen zitten kennelijk ergens in een evolutionair ouder deel van mijn hersens opgeslagen. Want die kan ik gewoon niet in het Duits. Bijvoorbeeld stijldansen. Wat de dansleraar ook zegt, in mijn hoofd hoor ik mijn leraar van vroeger: "Links voor, zij, sluit, rechts draai, zij, sluit en wis-sel-pas." En dat terwijl ik me er toen al aan ergerde, dat hij alleen maar de herenpassen zei, zodat ik alles in mijn hoofd moest omdraaien. Bij onze Münchense dansvereniging is dat heel anders: we hebben het niet over 'heren' en 'dames', maar over 'herenpassers' en 'damespassers'. Anders zou je maar in de war raken: meestal dansen bij ons twee dames of twee heren met elkaar. En bij de weinige gemengde paren komt het vaak voor dat de heer de dames- en de dame de herenpassen danst. Leren we iets nieuws, dan oefenen we dat eerst gescheiden: eerst alle damespassers en dan alle herenpassers samen. Dus als de leraar zegt "rechts", dan is het rechts, ook voor mij als damespasser. Toch blijft die dansleraar van het christelijk jongerencentrum in Nijverdal maar in mijn hoofd. Ik weet niet eens meer hoe hij heet.

Mijn danslessen duurden een zomer lang. Toen de dagen korter werden, vond Lavinia, mijn studiegenote en danspartner, het hoog tijd dat ik weer leerde breien. Ik had haar namelijk verteld dat ik dat verleerd had en Lavinia rook een uitdaging. Dus zitten wij nu elke week met een paar naalden en een baal wol in het café te oefenen. Maar wat Lavinia ook zegt, in mijn hoofd hoor ik alleen maar: "Insteken, omslaan, doorhalen en ... af laten glijden." Ik laat het maar liever zo: eindelijk hoor ik mijn moeder weer eens ongesynchroniseerd.

Onthullingen

2005-10-21T10:21:00.000-07:00

"O, woon jij híer tegenwoordig?!" roept Andrea enthousiast in gebroken Nederlands.Vanavond komt de NL-Stammtisch bij mij eten, een groepje van zo'n tien Nederlandse en Nederlandstalige Duitse vrouwen uit München. De meesten van hen zijn lesbisch, net als mijn drie huisgenotes. Andrea kent na tien jaar in München al veel vrouwen en dus ook mijn eveneens tien jaar oude woongroep: "Ik kwam hier al toen Birgit er nog woonde. En woont Vroni er nog met haar hond? Zeg, kun je alles vinden in de keuken? Anders help ik je wel even, hoor!"

Ik knik, zuchtend.

Ben ik nou daarvoor uit het dorp Grafing naar München verhuisd? Het is nog erger dan vroeger in Nijverdal, waar je geen stap kon zetten zonder iemand tegen te komen die je ouders kende. Hier komt het voor dat je een leuke vrouw leert kennen om vervolgens te ontdekken dat ze de ex van je ex is. Of nog erger: je beste vriendin zat bij haar in de coming-outgroep en kan je alles, maar dan ook echt alles, vertellen over haar moeilijke jeugd en curieuze hobby's ("Ik wil me nergens mee bemoeien hoor, maar weet je wel zeker dat je iets wilt beginnen met een gepromoveerd biologe die een problematische binding met haar moeder heeft en in het weekend fantasy-romans schrijft?").

En nu dit: iemand die al kind aan huis is in de woongroep waar ík nog mijn plaats probeer te vinden!

Martina, met haar vierenveertig jaar de oudste van mijn huisgenotes, komt kijken hoe wij poffertjes bakken. Andrea herkent ze niet. Maar als Antje, een vrouw van haar leeftijd, de keuken binnenkomt, valt haar mond open: "Nederlands – jij?!"

Het stelt me weer gerust. Lesbisch München is klein, maar we weten toch nog niet alles van elkaar.

Loslaten

2005-10-06T08:26:00.000-07:00

„Mooi is dat,“ zeg ik verbitterd tegen de therapeute voor eetstoornissen met wie ik over Kathi ben gaan praten, „Ik offer mijn kostbare promotietijd op voor mijn au pairkinderen en dan mislukt hun opvoeding ook nog eens.“ De therapeute glimlacht en komt met de gebruikelijke frases: dat ik toch niet in mijn eentje voor Kathis leven verantwoordelijk ben en dat Kathi moet leren om op eigen benen te staan. „En u moet leren loslaten,“ besluit ze haar betoog. „Makkelijk gezegd,“ antwoord ik. „Maar hoe moet dat dan?“

Een maand later sta ik op het terrein van de Bavaria filmstudio’s. Het regent dat het giet, maar het groepje jongeren dat met filmopnames bezig is, lijkt dat niet te kunnen schelen. Keer op keer herhalen ze een scene die op een terrasje speelt: een kellner zet glazen neer voor twee politieagenten; op de achtergrond slaat iemand hen gade door een krant met een gat erin. – „Cut, opnieuw!“

Achter de camera staat een geconcentreerde jonge vrouw. Te druk bezig om eraan te denken hoe zij op anderen overkomt en waarschijnlijk juist daarom zo innemend: Kathi. Samen met haar zusje heeft zij een scriptwedstrijd bij de Bavaria filmstudio’s gewonnen. Als prijs mogen ze nu met hun klas hun eigen film ensceneren. Bijna zonder hulp van volwassenen hebben zij het project op touw gezet en ik ben uitgenodigd om te komen kijken.

De jonge studiomedewerkers die de opnames begeleiden, staan in leeftijd dichter bij de scholieren dan bij mij en ik houd me op de achtergrond om de ontspannen jonge-hondenstemming op de set niet te storen. In plaats daarvan maak ik foto’s vanonder mijn paraplu. Maar één van de assistenten komt naar me toe: „Kun jij even figurant zijn? Je hoeft alleen maar een keer door het beeld te lopen.“ Ik aarzel, maar de meisjes wenken me al.

Achteraf dringt tot me door dat dit misschien is, wat de therapeute bedoelde. Wat ik alvast weet, mocht ik later het geluk hebben om zelf kinderen te krijgen: het grootste deel van de tijd sta je alleen maar aan de zijlijn vanonder je parapluutje toe te kijken hoe zij hun weg door de regen vinden. Je kunt nauwelijks meer doen dan een paar foto’s maken om later te kunnen zien hoe snel zij groeiden. En als je heel veel geluk hebt, kom je nog even in beeld om hen te helpen: de opvoeder als figurant.

Frau Sutherland

2005-09-08T08:18:00.000-07:00

I think I know another lonely exile when I see one.
And you appear to be one - Aimee Mann

Deze maand werk ik als toezichthouder in de bibliotheek voor Klassieke Talen. Het is een bibliotheek zoals je je die bij de classici voorstelt. Verstopt in een vergeten hoekje van het achttiende-eeuwse universiteitsgebouw, is de bibliotheek verdeeld over vier lange, smalle ruimtes met hoge plafonds, waaronder duizelingwekkend hoge boekenrekken een plaats hebben gevonden. Smalle wenteltrappetjes leiden naar even smalle galerijen met nog meer papieren wijsheid.

Wie eindelijk de ingang heeft gevonden (nu, in de semestervakantie, komen er ongeveer tien bezoekers op een dag), belandt direkt in één van de vier pijpenlades met boeken. Aan het eind van deze ruimte, tegen het licht in dat door de grote ramen valt, tekent zich het silhouet van de toezichthouder af, die aan een breed bureau zit. Nu ben ik dat, maar meestal zit daar – nu al sinds bijna tien jaar – mevrouw Sutherland, de vaste medewerkster. De toezichthouder ziet alles en iedereen die binnenkomt. Na een paar jaar kent deze sfinx aan de ingang de meesten bij naam. Deze bibliotheek heeft geen elektronisch alarmsysteem. Waarom ook?

De onwetende bezoeker zou kunnen denken dat in deze bibliotheek de tijd stil is blijven staan. Maar Frau Sutherland weet wel beter. Ook hier is de modernisering onverbiddelijk doorgedrongen.

Met haar ravenzwarte, opgestoken haren en haar vaag buitenlands accent zou je je haar op het eerste gezicht ergens in Italie voorstellen – een stralende, jonggebleven nonna uit een olijfoliereclame. Of zo'n oud Grieks omaatje, dat de hele dag met haar rug tegen een of ander pittoresk oud bouwwerk geleund in de zon zit – het liefst in zwart gehuld. Maar misschien is het alleen maar haar werkplek die de oppervlakkige beschouwer tot dit soort speculaties verleidt. Terwijl ik op mijn eerste werkdag naar haar instructies luister, hoor ik in elk geval steeds duidelijker die typische Caroline-Kaart-klank die zich in haar Duits mengt. En haar naam laat ook weinig twijfel over haar afkomst toe. Ze is Schotse. En oma is ze ondanks haar hoge leeftijd waarschijnlijk ook niet – te beoordelen naar haar ongeringde vingers en het aantal overuren dat zij maakt.

Volgens mij heeft zij net zo weinig benul van de boeken, waarmee zij omgeven is, als ik. Maar mevrouw Sutherland is van mening dat zij niet betaald wordt om op de boeken te passen. Die lopen immers niet weg. Nee, om de bezoekers is het haar te doen. Zij kent iedereen van gezicht en bij naam en was tot voor kort de ongekroonde koningin van de bibliotheek. Maar sinds dit jaar alle instituutsbibliotheken gefuseerd zijn en onder de paraplu van de centrale bibliotheek zijn gesteld, gelden hier ineens ook de strenge regels van de andere instituutsbibliotheken – die meestal tien keer zo groot zijn als deze. Zo mag tegenwoordig niemand meer zomaar naarbinnen zonder zijn lidmaatschapskaart bij de balie achter te laten. Als invalkracht vind ik het wel handig, want dan weet ik tenminste wie er binnenkomt. Maar mevrouw Sutherland heeft het er moeilijk mee.

"Ik ken sommige mensen al tien jaar. Die zijn vast en zeker beledigd als ik opeens hun lidmaatschapskaart wil zien! Ze zullen zeggen: 'Frau Sutherland, ík ben het toch! Wilt u mij niet meer kennen?'" Aan haar stem hoor ik dat ze op de rand van tranen is. Eigenlijk zit haar dienst er al een uur op – ik had allang achter het bureau kunnen gaan zitten, mijn koffie kunnen drinken, die nu koud staat te worden en aan mijn proefschrift kunnen werken, denk ik.

"Nog vragen?" Eigenlijk niet, maar om haar niet voor het hoofd te stoten, vraag ik naar het systeem van de kaartenbak, waarin de groene lidmaatschapskaartjes van de binnenkomende bezoekers zijn opgesteld. Sommige kaartjes staan vooraan, alfabetisch geordend, maar achter deze ordelijke rij staat nog een reeks ongesorteerde groene kaartjes. Waarom dat zo is, wil ik weten. Nu wordt mevrouw Sutherland enthousiast:

"Dat is een interessant verhaal. De kaartjes in de eerste rij zijn van de mensen die nu hier binnen zijn. Of van degenen die hun kaartje eens vergeten zijn, maar nog wel regelmatig komen. Maar de eigenaren van die achterste kaartjes heb ik allang niet meer gezien. Soms wel tien jaar niet. Wie weet wat er met hen gebeurd is... Sommigen zijn misschien afgestudeerd of naar een andere universiteit gegaan, anderen zijn getrouwd, hebben kinderen gekregen. Weer anderen..." Ze maakt haar zin niet af.

"Maar stel je voor, " hervat zij, "dat ze ooit weer eens terugkomen. En een boek van ons instituut nodig hebben... Dan weten ze niet dat zij er tegenwoordig helemaal niet in mogen zonder kaartje. En ik zou hen dan buiten moeten sluiten. Maar zo gaat dat niet! Niet bij Frau Sutherland! Ik ken alle gezichten. Bijvoorbeeld dat van ... meneer Müller, " zegt zij, terwijl ze een kaartje uit de bak vist. "Ja, dat was een aardige man. Welnu, als meneer Müller hier ooit weer binnenkomt, dan zal ík niet zeggen 'u hebt geen kaartje, u mag er niet in'. Nee, ik neem dan dit kaartje, en..." Al pratend zet mevrouw Sutherland triomfantelijk een kaartje (met het stempel 'verlengd 1998' erop) voorin de kaartenbak, onder de M. "Bij Frau Sutherland wordt niemand aan de deur gezet!"

Nu ben ik degene die een brok in haar keel krijgt. Onwillekeurig moet ik aan de letterenbieb in Groningen denken, waar het personeel aan de balie pas naar je kijkt, waneer de alarminstallatie aan de uitgang begint te piepen. Als je een boek wilt lenen, wordt je streepjescode gescand. Zodra je lidmaatschap is afgelopen, ben je onherroepelijk uit het geheugen van de bibliotheek gewist. En hier in München zit deze vrouw voor de ingang, die zichzelf tot doel gesteld heeft nooit een naam, nooit een gezicht te vergeten. Hoe zou het voelen, als je een Münchense classicus bent, die naar Amerika is verhuisd – te weten dat, ook al is iedereen je vergeten, in de bibliotheek Klassieke Talen iemand zit die op je wacht? En mevrouw Sutherland zelf? Was zij misschien teruggegaan naar Schotland, als iemand daar maar haar bibliotheekpasje had bewaard?

Het is gebeurd: mijn beleefd-neutrale belangstelling is omgeslagen in pure sympathie."Mevrouw Sutherland," zeg ik zonder ironie, "u bent geweldig." Ze kijkt me waarderend aan – eindelijk iemand die zegt waar het op staat – en knikt majesteitelijk, eer zij verder praat:"Maar het is natuurlijk helemaal niet volgens de regels! En niemand anders kan het zo doen: ik ben de enige die alle bezoekers kent." "Ja mevrouw Sutherland, " zeg ik, "Ze kunnen wel honderd regeltjes bedenken. Maar u bent niet te vervangen." Zij schrijdt tevreden naar de deur – een koningin, zojuist uit ballingschap teruggekeerd. Soms vind ik het niet zo erg dat de vooruitgang een stukje aarde heeft overgeslagen.

De orde in de keuken

2005-08-16T09:46:00.000-07:00

(Het stuk 'De orde in de keuken' heb ik van mijn weblog gehaald, omdat het door mijn nieuwe stukjes in twee-en geknipt dreigde te worden. Ik heb het nog wel als wordbestand, als iemand het gemist heeft.)

Lievelingsscènes uit mijn leven: Kant en de valse hond.

2005-06-24T11:45:00.000-07:00

Meestal voel ik mij niet zo prettig als ik een grote groep Duitsers op straat met hun rechterhand omhoog zie staan. Behalve op het station van mijn woonplaats Grafing, een voorstad van München. Daar weet ik inmiddelswat er aan de hand is. Elke ochtend om vijf voor negen is er een opstootje voor de stempelautomaat. Zo'n tien mensen staan klaar met een getrokken strippenkaart, maar in plaats van hem af te stempelen, houden zij hem in de lucht. En als de spoorbomen dichtgaan, gaan en masse de handen van de wachtenden naar beneden - richting automaat.

Dat zit zo. De maandkaarten voor het openbaar vervoer gaan pas om negen uur 's morgens in. Maar eens per dag, om vijf voor negen, vertrekt een directe trein van Grafing naar München en dat is handiger dan de S-Bahn, die pas kwart over negen vertrekt en er ook nog langer over doet. Dus stempelen alle forenzen met een maandkaart één strip af voor de vijf minuten die zij voor negen uur reizen.

Dat wil zeggen: als de trein op tijd is, want vijf minuten vertraging en en je kunt legaal, zonder te stempelen op de trein stappen. Dat gebeurt niet zelden, dus je moet wachten totdat de trein voor je neus staat en dan pas stempelen. Als hij er om negen uur nog niet is, kun je je strippenkaart weer in je zak steken. Dat scheelt toch weer een euro.

Je zou nu kunnen denken dat iedereeen in stilte voor zichzelf besluit om zijn kaartje niet af te stempelen, maar in Duitsland wil iedereen juridisch onaanvechtbaar zijn. Dus om drie minuten voor negen barsten rond de stempelautomaat de discussies los. Meestal is het een vrouw, die als eerste demonstratief haar portemonnee in haar tas terugdoet met de woorden: "Drie minuten. Ìk ga niet meer stempelen, hoor." Vaak stemmen dan twee andere vrouwen met haar in: "Het duurt minstens een minuut voordat de trein binnenrijdt en dan nog een minuut voordat iedereen binnen is en wij kunnen vertrekken." Een oud mannetje, dat ik ervan verdenk dat hij elke ochtend alleen maar op het station komt om paniek te zaaien, merkt op: "Maar dan zijn we om één minuut voor negen in de trein. En je betaalt om in de trein te mogen." "Nietes! Om mee te ríjden!" gaat iemand tegen hem in. Het oude mannetje zet een diepe stem op en legt triomfantelijk zijn grootste troef op tafel: "Wenn des aber a foischer Hund is, ..." (Daarmee doelt hij in goed Beiers op de conducteur, die weleens een gemene hond zou kunnen blijken.)

De kwestie van het één-tot-vijf-minuten-zwartrijden is inmiddels al op de pagina voor alledaagse ethische vraagstukken van de Süddeutsche Zeitung besproken. (De ethicus van de krantenredactie was erop tegen - onder beroeping op Immanuel Kants kategorische imperatief, als ik het mij goed herinner.) Maar voor het geval van vertragingen heeft nog niemand een oplossing.

Je zou het gewoon aan de conducteur kunnen vragen, als hij niet zo'n valse hond zou zijn. Maar eerlijk gezegd ben ik in de drie jaar dat ik op deze lijn reis nog nooit een conducteur tegen gekomen.

Noch mehr eiserne Wahrheiten

2005-06-09T00:08:00.000-07:00

Es hört nicht auf! Ist es dann doch wahr, daß die Weisheit nach dem 25. Lebensjahr kommt?
Heute:

1. Bleib immer Deiner Shampoo-Marke treu.
2. Wenn Du schon fremd gehst, dann niemals mit einem billigen Shampoo.

(Ich habe drei mal den Fehler machen müssen, bis mir die Einsicht kam. Mir fällt gerade ein, daß für Erdnußbutter in der Regel etwa dasselbe gilt. Aber in Deutschland gibt es keinen billigen Erdnußbutter.)

Je préférais... - 3/Fin!

2005-06-02T01:35:00.000-07:00

Vorige week schoot me ineens te binnen dat het ondertitelen van films ook nadelen heeft: bij een Engelstalige filmavond (films in het Engels ZONDER ondertitels, het bestaat ook hier) vroegen mijn vriendinnen links en rechts van mij om de vijf minuten: "Waarom lach je? Wat zeggen ze?"

Plotseling was ik terug in mijn lagere-schooltijd: op de bank voor de tv met een broertje dat nog niet kan lezen. Het is mijn taak om hem alle ondertitels voor te lezen - tenminste, dat vindt híj. "Wat zeggen ze nou?" vraagt hij, zodra ik één keer vergeet iets te vertalen. Ik wil de film verder volgen en vat het verhaal kort samen. "Jij zei het nou heel kort. Maar in de film praatten ze veel langer," zegt mijn broertje onverbiddelijk, "Je moet wel álles voorlezen, hoor."

O.K. over die leeftijd is hij heengegroeid. Sinds zijn zesde of zevende kan hij zelf de ondertitels lezen. Met Nederlandse kinderen heb je dan zo'n vijf à tien jaar een periode van vredige televisie- en biosavonden. Als je je kind gewoon naar een degelijke vmbo-school stuurt, dan kan deze periode zelfs eeuwig duren. Vervelend wordt het, als ze naar het vwo gaan en zo goed Engels (in het ergste geval ook nog Frans en Duits)spreken dat ze ook zonder ondertitels de film verstaan.

Dan krijg je op latere leeftijd de volgende scène: je zit vredig met een groepje mensen een film te kijken. Maar dan vallen door een storing plotseling de ondertitels weg. Je merkt het meteen, maar als je het zegt, heb je het spel verloren: je gezelschap zal om het hardst roepen dat ze er - gôh! - helemaal niets van gemerkt hebben, maar nu je het zegt... Ja weet je, eigenlijk lezen zij die ondertitels helemaal niet meer.

Nee, de kunst is om je mond te houden en te zien hoe iedereen elkaar van terzijde aankijkt in de hoop dat iemand anders het gaat zeggen. Met een beetje geluk komt er een storingsmelding. In dat geval is de winnaar degene die het snelst "Gôôh, niks van gemerkt!" roept. Duurt de storing echter niet zo lang, dan heb je een probleem. Goed, je zou op het eind kunnen zeggen, dat je heel eventjes dacht dat misschien... Maar dan heb je jezelf in feite al als ondertitellezer ontmaskerd. Dat is bijna net zo erg als toegeven dat je sokken in bed draagt.

Allemaal problemen die je met nagesynchroniseerde films niet hebt...

Ik heb besloten om maar tussen de twee culturen door te laveren: met mijn Duitse vrienden ga ik naar Engelse, met mijn Nederlandse naar Duitstalige films - bij voorkeur zonder ondertitels en in extreme dialecten die geen hond begrijpt. In plaats van te doen of ik het versta, kijk ik naar de landschappen en de mensen, op zoek naar een boodschap. En als ik al iets van de dialogen versta, dan weet ik wel beter dan dat te laten merken: voor ik het weet, zit ik weer synchroon te vertalen.

Noch mehr Dinge, die ich weiß

2005-05-20T02:49:00.000-07:00

Mein neuester unerschütterlicher Grundsatz, entdeckt bei meiner Reise nach Berlin in der vergangenen Woche:

Verreise niemals, ohne Klebeband mitzunehmen!

Koninginnedag in Grafing

2005-04-30T07:46:00.000-07:00

Het is heerlijk weer, om mij heen bloesemt en bladert alles, de vogels fluiten, maar toch.... Ik mis iets, denk ik terwijl ik met een volle boodschappentas door het idyllische Grafing struin. Maar wat?

Tegenover de brandweerkazerne is een oploopje. Eerst wil ik er met een grote boog omheen: als er iets ergs gebeurd is, dan helpt het niet, als ik er nog naar ga staan kijken. En mijn laatste EHBO-cursus is lang geleden. Maar als ik dichterbij kom, merk ik dat de mensen vrolijk kijken. Ze drommen om een paar tafels, waar een min of meer gesorteerde hoop spullen op ligt - eronder, ernaast en ervoor liggen de spullen die niet meer op de tafel pasten. Achter iedere tafel staat één persoon, die de andere mensen geinteresseerd aankijkt. Ook deze mensen zijn vrolijk en ontspannen. Ze dragen zonnebrillen en baseballcaps en hebben blikjes fris in hun handen. Een rommelmarkt! Is dit wat ik wilde?

Het volgende moment zie ik niets meer. Als ik weer bij zinnen kom, sta ik voor één van de tafels met een tas in mijn handen. "Daar past nooit mijn laptop in," doe ik een halfhartige poging tot onderhandelen. Maar de man achter de tafel heeft allang de hartjes in mijn ogen gezien en in de zijne verschijnen twee triomfantelijke eurotekens. "Heb meelij, ik ben een arme student," steun ik. "Vier euro," zegt hij minzaam. Dat valt mee.

Het was liefde op het eerste gezicht. De tas is zo'n typische vlooienmarktbuit: lelijk, vormeloos, slecht onderhouden. Maar juist daardoor zo oneindig mooi. En zo sterk dat zij honderden eigenaren overleefd heeft. Het leer is uitgeblubberd en uitgedroogd, maar als ik haar twee keer 24 uur in de bijenwas zet, dan is ze vast nog te redden. Als je iets zelf met veel moeite hebt moeten herstellen, dan is het meer van jou dan de duurste designerartikelen, denk ik. Een ding met karakter, met geschiedenis.

Op de terugweg schiet me opeens te binnen dat het vandaag koninginnedag is. Als je in het buitenland zit, is je hele mentale kalender door de war.

Dus dat was het, wat ik gemist heb! Voor mij horen rommelmarkten bij koninginnedag. En ik zie weer voor me hoe ik van kind af aan door mijn moeder tegenstribbelend over honderd obscure marktjes ben gesleept. Het enige wat me op de been hield, was de beloofde suikerspin na afloop.

Tegen die tijd liep ik meestal al niet meer naast mijn moeder, maar vijf meter achter haar. De suikerspin nam ik met een beleefd "Dank u wel mevrouw" in ontvangst. Want mijn moeder had dan haar armen vol met onbeschrijflijke monsters van dingen waar ik niet mee geassocieerd wilde worden. Aan het begin van de dag probeerde ik het nog met een "Mám, dat kun je niet doen! Als iemand uit mijn klas ons ziet met dat vreselijke potje/pannetje/vaasje/kleedje (vul maar in)." En ik snapte niet hoe uitgerekend ík aan zo'n gênante moeder kwam. Het moest een verwisseling op de kraamafdeling geweest zijn.

En nu zie ik mijzelf, weerspiegeld in een etalageruit, met in mijn rechterhand een mand vol boodschappen en om mijn linkerschouder triomfantelijk mijn grote schat: de gelige, vormeloze leren tas. Als mijn vriendinnen en mijn gastgezin voortaan op straat niet meer naast me willen lopen, dan denk ik maar dat tenminste mijn moeder trots op me zou zijn.

Drie mannen en een (computer?)probleem

2005-04-18T06:15:00.000-07:00

De laatste weken hangt er weer zo'n vreemd geurtje in mijn kamer: een mengsel van muskus en after shave. Het ruikt naar man... - wat in mijn kamer niet bepaald gebruikelijk is.

Omdat mijn computer hopeloos hersendood is, brengt meneer Kulicke, de netwerk-expert van de computerwinkel in Grafing vele uren in mijn werk- annex slaapkamer bij de familie Backa door. Afgelopen herfst was hij er zo vaak dat ik heb voorgesteld om een eigen kamer voor hem in te richten. Bernward had toen net een hypermodern huisnetwerk ingericht met als gevolg dat niemand van ons meer het internet inkwam. Deze keer heb ik geluk: hij moet de computer mee naar de winkel nemen om er een nieuw werkgeheugen in te zetten. Opgelucht steek ik een paar wierookstokjes aan en zet mijn raam open.

Daarmee had de kous af kunnen zijn, ware het niet dat Kathi, de oudste van de kinderen, met haar gloednieuwe laptop internetproblemen had. Gelukkig voor haar kan meneer K. het ding met gemak meeslepen. Als de computer echter terug is, kan hij nog steeds niet het internet op. En wat erger is: al Kathi's bestanden zijn verplaatst. Ze komt er niet meer in.

Het is weekend, haar vader vliegt als piloot door Europa, zijzelf is bij haar moeder. Maar gelukkig is haar stiefvader netwerkbeheerder. Na drie uur heeft hij haar referaten en de film die zij samen met tien klasgenootjes heeft gemaakt weer gered.

Na het weekend klaagt zij haar nood bij haar vader. Als het aan Herr Kulicke had gelegen, was zij al haar werk kwijt geweest. En hoe had zij aan haar klasgenoten moeten uitleggen dat 24 uur filmwerk naar de haaien zijn? Nee, dan Tom, haar stiefvader! Waarom laat Bernward hém eigenlijk niet het internetprobleem oplossen? Hij heeft het al drie keer aangeboden en wil alleen maar een fles wijn na afloop. Dit in tegenstelling tot meneer K. die wel 60 euro per uur kost. Maar tot haar verbazing barst haar vader in woede uit: hij wil geen woord meer horen over "die super-Tom!" Misschien had meneer K. in tien minuten die bestanden weer op hun plaats teruggekregen. En trouwens, hij zal ze toch niet voor niets verplaatst hebben.

Als ik de keuken inloop, zie ik louter verbeten gezichten. Kathi is kwaad dat meneer K zo slordig met haar werk omspringt. Bovendien voelt zij zich langzaam een beetje bezwaard om steeds weer het aardige aanbod van haar stiefvader af te slaan. Maar haar vader weet niet zeker of Tom meer weet dan meneer K. En als het hem niet lukt moeten ze met hangende pootjes naar meneer K terug. Deze heeft mij al eens een paar dagen genegeerd, alleen maar omdat ik mijn broertje telefonisch om hulp gevraagd heb. Maar meneer K is volgens mij niet de enige die lichtgeraakt is.

Ik probeer me in Bernwards positie te verplaatsen en zie in gedachten het horrror-scenario, dat nu voor zijn geestesoog voorbij moet trekken:

Bernward komt terug van de luchthaven. Het hele huis is doortrokken van een onbekende after-shave. Of beter gezegd: een al te bekende after-shave. In zijn slaapkamer zit de man die nu met zijn vrouw samenleeft en groet hem vriendelijk. "Het is al bijna opgelost, hoor. Ik blijf nog drie dagen, dan is het klaar." Bernwards dochters zeggen afwezig "O, hoi pap." en lopen naar de slaapkamer "Tom, help je me met mijn spreekbeurt over vliegtuigen? Jij hebt toch overal verstand van." zegt de oudste. "Tom, kom je me een verhaaltje voor het slapengaan voorlezen?" vraagt de jongste.

Aan Kathis gezicht zie ik, dat zij het probleem ook begrepen heeft. Maar het ligt niet in haar macht om het op te lossen. Ze voelt zich heen en weer geslingerd tussen haar vader en haar stiefvader. Haar zussen staren met hoogrode gezichten op hun bord, maar eten niets meer. Ik probeer de kool en de geit te sparen en geef Kathi gelijk dat meneer K. een wat vreemde manier van communiceren heeft. Tegelijk spreek ik mijn vertrouwen in zijn vakkennis uit en zeg dat het niet handig is om familieleden met je eigen computerproblemen op te zadelen. Ik weet waarvan ik spreek, zeg ik, want mijn broertje is informaticus. Maar ik weet dat ik het eigenlijke probleem onbenoemd laat.

De komende weken zal het vreemde geurtje nog niet uit het huis verdwenen zijn: een mengsel van muskus en kruitdamp. De lucht van drie gekrenkte mannen-ego's. Kathi overweegt om later "iets met computers" te gaan doen. "Maar géén klantenservice!" Ik benijd haar om haar pragmatische instelling. Mijn computer werkt weer. In mijn bureaulade ligt een voorraad wierookstokjes waar je de Sint-Pietersdom mee kunt benevelen: je weet maar nooit wanneer het ding weer de geest geeft.

Vrijdag in Café Glück

2005-04-11T01:30:00.000-07:00

"Hoe was je afspraakje op vrijdag?" vraagt mijn vriendin Simone mij nieuwsgierig.

Had ik een afspraakje op vrijdag? Koortsachtig graaf ik mijn geheugen af. Ik was de hele week ziek. O ja, en vrijdag was ik in het Café Glück, dat zichzelf aanprijst als de woonkamer van de Münchener Lesbo-scene. Bedoelt ze dat? Wat was er ook al weer op die avond...?

- "..Ehm, ja, leuk. 'ns Kijken... Ik heb het weer goedgemaakt met Hannelore..."

Hannelore - een vriendin van een vriendin - was al maanden kwaad op mij, omdat ik haar bij het grote vrouwenfeest in de Muffathalle in februari niet herkend had, en haar ter begroeting wat koeltjes de hand had gereikt. Zodra ze het Café Glück inkwam, heb ik mij met grote tegenwoordigheid van geest in haar armen gestort en gevraagd hoe haar vakantie was. Zelfs Hannelore met haar geheugen van een olifant kon bij zo'n charme-offensief niet kwaad blijven.

"Ja, fijn," Waarom klinkt Simone zo streng? "en toen?"

- "Petra was er met haar vriendin. Wist jij dat ze überhaupt een vriendin had? Haar ogen straalden, ze was gelukkig, ik kende de vrouw niet terug."

Petra is een beginnende anaesthesiste, maar met een portie cynisme waar een verbitterde oude arts nog een puntje aan kan zuigen. Maar tot mijn verrrassing bleek ze een aardige vriendin te hebben, die dus kennelijk ook een goede invloed op haar had. Ik wist niet dat Petra haar medemensen überhaupt nog als iets anders kon zien dan als een verzameling al dan niet functionerende organen.

"Jeetje, dus iedereen was er. Wie nog meer?"

- "Ehm, Cosmic was er. Zij is kennelijk ook weer beter. Doreen was er met Anita, maar dat was toeval: zij waren met Anita's vriendinnen op stap. Doreen was wel blij dat wij er waren, want Anita's vriendinnen zijn zo gesloten."

-"Zeg nou niet dat je ex er ook nog was. Dat ontbreekt er nog net aan."

-"Nee, die was er niet. Maar Karin wel, die vrouw die altijd zo met haar zit te flirten. Dus heb ik voor de veiligheid maar zelf met Karin geflirt, dan blijft ze misschien voortaan met haar vingers van mijn ex af. "

- "Ja, en dan ben jij ook meteen interessanter," zegt S. met een vette knipoog. Wat bedoelt ze? "En," gaat ze verder, "houd me nou niet langer in spanning. Ik wil nu het belangrijkste weten!"

- "???"

- "O, doe niet zo onmogelijk!" roept S. verontwaardigd. "Hoe was het met X?"

Gut ja, ik had een afspraakje met X, de vrouw van mijn dromen!

"Ja, ook goed hoor. Ik heb haar zelfs nog vijf minuten gesproken. Misschien gaan we de volgende keer naar de hetero-avond in SoulCity."

Sneeuw in maart (na zeven jaar)

2005-03-18T04:46:00.000-08:00

Er zijn geen sporen in de verse sneeuw. Voor het eerst in zeven jaar kan ik mezelf niet voor de gek houden: ik ben hier nog nooit geweest.

Elk jaar weer dacht ik: hier moet het geweest zijn. Dit blauwige, felle licht. Dit gezang van merels. Nu ben ik weer daar, waar ik je ergens kwijtgeraakt ben. Ik hoef alleen maar goed te zoeken.

En ieder jaar weer staar ik me blind op het gras en de narcissen. Hier ergens was ik toen het boek werd dichtgeslagen. Maar de maartse wind waait door de bladzijden en ik vind mezelf telkens weer een hoofdstuk verder.

Maar hier zal ik je gegarandeerd niet vinden. Het is weer dat licht, die merels, maar het gras en de narcissen liggen diep begraven onder regels en regels

wit.

Ik zal het moeten doen met je boodschappenlijstjes, vergeten in de zakken van ge-erfde colbertjes. Een kattebelletje, altijd nog in mijn portemonnee. Je hebt altijd geweigerd een slotzin te schrijven.

Na zeven jaar, zegt men, zijn al je oude huidcellen afgeschilferd en vervangen door nieuwe. Mijn vel heeft geen voeling meer met je, maar toch doet het zijn uiterste best om jouw beeld vast te houden. De herinnering is gelukkig een kippige critica - om een woord van jou te gebruiken. Zou ik over een paar jaar, net als jij, een leesbril moeten dragen?

Dinge, die ich weiß -2

2005-03-03T03:18:00.000-08:00

Ergänzungen zu meinen unerschütterlichen Lebenswahrheiten:

Erweiterte Fassung von These 1:
Man sollte mit betrunkenen Leuten ebenso wenig diskutieren wie mit Müttern von Kleinkindern.

Erweiterte Fassung von These 2:
Man soll sich von Statistiken ebenso wenig die Laune verderben lassen wie von Tarotkarten.

Und eine neue These - Bei meinem Selbstverteidigungskurs habe ich letzte Woche folgendes gelernt:

These 3: Wenn man (frau) in der Öffentlichkeit blöd angemacht wird, dann wird man den Täter am besten los, indem man ihn siezt. (Also nicht: "Laß mich in Ruhe!", sondern: "Lassen Sie mich in Ruhe!") Auf die sprachliche Distanz wird bald die physische Distanz folgen.

Aufgrund eigener Erfahrung kann ich die These um folgende Beobachtung ergänzen:

These 3a: Wenn man (frau) selbst jemand in der Öffentlichkeit anmachen will, dann hilft es ungemein, wenn man sein Opfer dabei siezt. (Also nicht: "Du bist wunderschön," sondern "Sie sind wunderschön." Eine Erklärung für das Phänomen liegt leider noch nicht vor. Aber vom Aspirin weiß man ja auch nicht, wie es genau funktioniert.

Haar eerste lesbienne (NL)

2005-02-23T01:26:00.000-08:00

"Iets verder naar beneden graag, als dat kan." Ik weet niet precies wat ze bedoelt, want mijn hoofd ligt op dit moment lager dan mijn voeten. Maar zij zit nog lager, dus zal ze wel bedoelen: dichter naar haar toe. Nóg dichter met mijn ontblote geslachtsopening naar haar toe, die tussen mijn wijd gespreide benen zit. En ik ken haar pas tien minuten.

"Gaan de vrouwen bij u in Holland niet voor een uitstrijkje naar de gynaecoloog?" - "Ik weet niet wat andere vrouwen doen, maar ik in elk geval niet," zeg ik. De arts begint een zacht vermanende voordracht over de risico's van baarmoederhalskanker en hoe de vroege opsporing van kwaadaardige cellen de overlevingskansen vergroot.

Ze is vriendelijk, goed geinformeerd en neemt haar patienten zo serieus dat ze precies uitlegt wat ze voor onderzoeken doet en wat de zin ervan is. Ik heb haar adres via mijn beste vriendin.

Eigenlijk wilde ik alleen mijn borsten laten onderzoeken, omdat mijn moeder borstkanker had en ik een hypochonder ben die al jaren overal knobbeltjes voelt. Maar nadat mijn borsten gezond bleken (de knobbeltjes waren bij nadere inspectie mijn ribben), zei de arts dat op mijn jonge leeftijd een onderzoek van de baarmoedermond veel dringender was - die ellende begint namelijk jaren eerder dan borstkanker. Omdat ik al twee jonge kennissen met celveranderingen heb, hoefde ze niet lang aan te dringen.

"En uw vorige uitstrijkje, waren daar geen afwijkingen te zien?" - "Dat zeg ik toch: er is geen vorig uitstrijkje. Dit is mijn eerste." De gynaecologe schudt haar hoofd over die rare Nederlanders. Ik weet ineens ook niet meer, hoe andere vrouwen bij ons dat doen. Waarom heb ik nooit iemand daarnaar gevraagd? Er is een bevolkingsonderzoek voor ouderen, geloof ik. En de jongeren gaan zeker als ze het recept voor de pil laten verlengen, zeg ik haar. "O ja, de pil gebruikt u ook niet. Maar... u hebt toch wel een vriend gehad."

Ik zou nu gewoon nee kunnen zeggen. Maar dan val ik voor haar klinisch oog onder één noemer met een onervaren dertienjarige. En dat ben ik niet. Ik behoor tot een groep vrouwen met specifieke seksuele aktiviteiten en hun eigen gezondheidsrisico's en daar is een goed Duits woord voor. "Ich bin Lesbe," zeg ik beleefd, mijn hoofd om de deur van het kleedhokje.

"O," zegt de gynaecologe, "Dan hoeft u misschien toch niet ieder jaar terug te komen. Ik bedoel... baarmoederhalskanker wordt vooral overgedragen door seks met mannen. Met vrouwen..." - ze aarzelt - "denk ik... bestaat er eigenlijk niet zo'n groot risico. Lijkt mij."

Dat is één van de weinige nieuwe dingen die ik vandaag hoor. Altijd gedacht dat tumoren vanzelf ontstaan... Na deze mededeling begint de arts een praatje over het weer. Het sneeuwt hier al vijf weken, maar dát wist ik al.

Ik had gehoopt dat ze me bijvoorbeeld op de AIDS-risico's van lesbische seks zou wijzen. Dat die bestaan - anders dan velen denken - , weet ik weliswaar ook al. En wat je allemaal kunt doen om een besmetting te voorkomen, weet ik ook. Dat heb ik geleerd bij een lesbische workshop. Maar het is altijd fijn om bevestigd te zien, dat de dokter ook op de hoogte is. En juist bij haar verwacht ik dat.

Ook zou ik graag willen weten of het waar is dat lesbiennes een verhoogde kans op borstkanker hebben. Al zou ze het willen, ze zou het me niet kunnen zeggen, denk ik. Want de verschillende medische studies naar dit verschijnsel spreken elkaar tegen. En zo ontzettend veel onderzoek wordt er op dit gebied nou ook weer niet verricht. Niet lonend genoeg voor de farmaceutische industrie.

Maar mijn gynaecologe is ineens gefascineerd door het weer. Tja, als je de hele dag binnen in je praktijk zit, dan is het ook wel een heel interessant onderwerp. Ik moet wél naar buiten, dus ik trek, terwijl ze praat, mijn dikke jas aan, doe mijn sjaal om en zet mijn muts op.

Ik schud haar hand, loop de praktijk in het stijlvol gerenoveerde oude pand uit. De gang door, langs de wachtkamer. Langs het rek met brochures voor vrouwen in alle soorten en maten: meisjes die net aan de pil beginnen, zwangere vrouwen, vrouwen met een kinderwens, onvruchtbare vrouwen, vrouwen in de overgang... Maar één groep ontbreekt.

Ik ben de eerste lesbienne in haar praktijk. Zou dat echt zo zijn? Wie weet hoeveel lesbische vrouwen gewoon naar de gynaecoloog gaan en niets zeggen. Of nooit iets met een gynaecoloog te maken hebben - totdat ze echt iets krijgen.

Hoeveel vrouwen per dag lopen er, net als ik, langs dat rek - en krijgen ineens het gevoel dat ze een witte vlek op de landkaart zijn?

Dinge, die ich weiß. Ein Experiment.(D)

2005-02-14T07:48:00.000-08:00

26 Jahre, davon fast 4 in Deutschland, ein abgeschlossenes Studium, hoffentlich bald eine vollendete Dissertation, 5 gescheiterte Beziehungen (wenn ich alles, was länger ging als eine Woche, mit einrechne), ein Freischwimmzeugnis und ein JuJutsu-Grundkurs... Was weiß ein Mensch mit dieser Lebenserfahrung? Meine Ausgangsthese war: wenig. Und je länger ich lebe, umso mehr Sicherheiten werden schwinden. Das wollen wir an dieser Stelle mal überprüfen. In einer schlaflosen Nacht habe ich versucht zu zählen, was ich alles an unumstößlichen Kenntnissen besitze. Immerhin kam ich auf 3. Wenn meine These stimmt, müßte ich nächstes Jahr weniger wissen als jetzt.

Meine unumstößlichen Wahrheiten:

-Man sollte niemals mit betrunkenen Leuten diskutieren.

- Man sollte sich niemals von Statistiken die Laune verderben lassen.

- Es lohnt sich immer, beim Anfang einer Koch-Session einen Topf mit Wasser zum Kochen zu bringen: Braucht man das heiße Wasser beim Zubereiten der Mahlzeit nicht (was aber selten vorkommt), so kann man es immer noch zum Abwaschen hernehmen. (Diese Weisheit habe ich übrigens aus einem Zeitschriftinterview mit irgend einem Kochguru.)

Ich untersuche im Moment noch folgende These:
- Wer seine Arbeit ungenau verrichtet, erntet damit mehr Respekt als ein Perfektionist.

Vielleicht kann diese kleine, aber unheimlich genaue empirische Studie zur Verifizierung/Falsifizierung beitragen.

Nächstes Jahr folgt die Fortsetzung.

Je préférais... - 2 (NL/D)

2005-02-12T16:15:00.000-08:00

Duitsers begrijpen niet van welk vitaal belang het voor niet-Duitsers is om acteurs met hun eigen stem te horen praten. Ja, natuurlijk: sommigen van hen vinden het best eens leuk om een film in het origineel te zien. In de grote steden zijn ook genoeg kleine bioscoopjes die ondertitelde films draaien. Maar die zijn voor de toeristen en het filmhuispubliek. Als je erop staat om álle films ongesynchroniseerd te bekijken, moet je wel een beetje een snob zijn - zoals bij ons iemand die weigert de Pathé in te gaan en alleen maar LIGA-68-films bekijkt. Liefst van die Italiaanse films, die direct van Cannes komen en daarom dubbel ondertiteld zijn: Frans én Nederlands. En dan achteraf, bij een glas wijn en een sigaar, uitvoerig de vertalingen met elkaar gaat zitten te vergelijken.

Deutsche verstehen nicht, daß es für Nicht-Deutsche von lebenswichtigem Interesse ist, Schauspieler mit deren eigener Stimme reden zu hören. Klar finden es manche ganz nett, sich mal einen Film in der Originalfassung anzusehen. In Großstädten sind genügend kleine Kinos, die Filme mit Untertiteln drehen. Aber diese leben von Touristen und vom Programmkino-Publikum. Wer darauf besteht, sich nur O-Ton-Filme anzuschauen, muß schon ein bißchen versnobbt sein - Das holländische Äquivalent wäre jemand, der sich weigert, auch nur einen Fuß in die großen Multiplex-Kinos zu setzen und sich stattdessen nur independent Filme anschaut. Am besten so italienische, die direkt aus Cannes angeliefert werden und deswegen doppelte Untertitel haben: französische und niederländische. Und anschließend setzt man sich mit einem Glas Wein und einer Zigarre hin, um ausführlich die beiden Übersetzungen miteinander zu vergleichen.

Ze snappen niet dat het fysiek p i j n doet als de lippen van de acteurs nog nabewegen, terwijl de zin allang is uitgesproken. Dat het een schandaal is als E.T. ineens zegt "E.T. nach Hause telefonieren": alsof in Sesamstraat Pino Ienie Mienie verkracht voor het oog van duizenden kleine kijkertjes. Dat je, als je in de hel komt, en mag kiezen tussen het klassieke roosteren-op-open-vuur óf tot in alle eeuwigheid je lievelingsfilms bekijken, op een groot scherm, nagesynchroniseerd - dat je dan maakt dat je in het vuur belandt, voordat de duivel nog van gedachten verandert!

Sie verstehen nicht, daß es physische S c h m e r z e n auslöst, wenn sich die Lippen der Darsteller noch weiter bewegen, nachdem diese ihren Satz längst zu Ende gesprochen haben. Daß es ein Skandal ist, wenn E.T. statt "E.T. phone home" plötzlich "E.T. nach Hause telefonieren" sagt. Genauso skandalös, wie wenn sich der niedliche Außerirdische zu einem Menschen fressenden, Frauen vergewaltigenden Ungeheuer entpuppen würde. Daß du, wenn du in die Hölle kommen würdest, und dich entscheiden dürftest zwischen entweder dem klassischen Geröstet-werden-auf-offenem-Feuer oder bis in alle Ewigkeit deine Lieblingsfilme auf Großleinwand, synchronisiert - daß du dich da beeilst, ins Feuer zu kommen, bevor es sich der Teufel noch anders überlegt!

Nee hoor! Hier kan het gebeuren dat je bij een gezellig DVD-avondje ein - de - lijk weer eens de originele stem van Julia Roberts te horen krijgt. En je voor het eerst sinds jaren weer kunt begrijpen dat je als tienermeisje met haar gedweept hebt, want met haar Duitse stem bezit ze hooguit nog de helft van haar uitstraling.Stralend kijk je de gastvrouw aan. Maar die staat op en zegt: "O, sorry hoor. Hij staat nog op de verkeerde taal." Ze pakt de afstandsbediening en zapt naar het hoofdmenu: "'ns Kijken...Taal: Duits...Ondertitels: geen. Ziezo, we kunnen verder kijken! - Wat wil je, Carina, een vuurtje? Maar jij rookt toch helemaal niet?!"

Keineswegs! Hier kommt es vor, daß du beim häuslichen DVD-Abend end - lich mal wieder die Originalstimme der Julia Roberts zu hören bekommst. Und zum ersten Mal seit Jahren wieder verstehst, daß du als Teenie-Mädchen für sie geschwärmt hast, denn mit ihrer deutschen Synchronstimme besitzt sie höchstens noch die Hälfte ihrer Ausstrahlung. Freudenstrahlend schaust du die Gastgeberin an. Aber diese steht auf und sagt: "O Entschuldigung, da ist ja noch die falsche Sprache einprogrammiert." Sie nimmt die Fernbedienung und zappt zum Hauptmenü: "Mal schauen... Sprache: Deutsch...Untertitel: keine. So, es kann weitergehen! - Wie bitte? Du brauchst Feuer, Carina, aber du rauchst doch gar nicht?!"

Carnaval meets roze München (NL)

2005-02-08T04:40:00.000-08:00

Hoewel ik mijn derde lente in München tegemoet storm, was dit de eerste keer dat ik hier heb "Fasching" meegemaakt. Tot nu toe heb ik de carnavalsdagen altijd in het om zijn Rosenmontags-optocht beroemde Mainz doorgebracht. Niet omdat ik van carnaval hield, maar omdat dat de beste gelegenheid is, om de oude bekenden van mijn studieperiode daar verzameld te vinden.

Stom!
Nee, van dat carnavalsfeest zelf in die provinciestad heb ik nooit de lol ingezien. Ik vond het een beetje een suf feest voor burgerlijke katholieken die de rest van het jaar niets mogen van zichzelf. En dan eens per jaar - als ze éindelijk eens even iets leuks mogen doen - veilig incognito in hun mallotige kostuums zichzelf klemzuipen, schreeuwen... domweg omdat ze verder te fantasieloos zijn om iets echt lolligs te bedenken.

Kitsch+decadentie = homo's!
Maar klopte mijn vooroordeel wel? Of geldt het misschien alleen voor Mainz? Zou je van dat feest nou echt helemaal niets kunnen maken? Ik besloot dit jaar eens niet naar Mainz te gaan en in plaats daarvan in München veldonderzoek te verrichten. Ik bedoel: carnaval... als je erover nadenkt... Bonte kleren, veel make-up, lawaaierige optochten, slechte Schlager-muziek, kitsch en decadentie... Wie komen daar op af als vliegen op de stroop? Juist: homo's! Net als het Eurovisie-songfestival, de Zangeres zonder Naam in Nederland, de Beierse volksdans in Duitsland zou ook het carnaval toch allang door homo's geannexeerd moeten zijn? En waar homo's zijn, daar volgen vroeg of laat ook de lesbo's onder het motto "Wat die mannen kunnen, kunnen wij beter." Misschien is het carnaval in de Münchener Szene wél leuk?

Alien
Mijn vriendin *Cosmic* had dezelfde gedachte. *Cosmic* heet eigenlijk Christine, maar bij het uitgaan neemt zij haar tweede, buitenaardse identiteit aan. Voor haar was carnaval dé gelegenheid om niet in haar eentje als alien rond te lopen. In een mum van tijd had zij haar vriendinnen bij elkaar getrommeld, kleurige stofjes gekocht, hen tot afgezanten van verschillende planeten benoemd en flitsende, *galaktische namen* voor hen bedacht. Drie zondagen achter elkaar zaten wij bij *Cosmic* thuis in Puchheim onze kosmische gewaden in elkaar te naaien en interstellaire hoeden te knutselen.

Star Wars
Dat klinkt vredig, maar in de praktijk was het drie weken Star Wars. *Luna*, de afgezante van de maan had een oogje op *Cosmic* laten vallen, evenals *T'Pau*, de ambassadeur van de zelfbedachte planeet Vulkana. Waardoor de maanvrouw gezusterlijk met de niet zo diplomatische Saturnus-diplomate -die zij anders niet kan uitstaan - over het overgewicht van *T'Pau* zat te roddelen. De Saturnusvrouw was op haar beurt beledigd, omdat de Marsvrouw niets van zich liet horen. En dat terwijl de Marsvrouw voor onze technische uitrusting met knipperende voelsprieten verantwoorderlijk was! De Venusvrouw belde: op het laatste moment wilde haar vriendin toch meekomen, maar die had nog geen kostuum, alleen een zwart pak. "O, moet die trut ineens ook mee? Dan gaat ze toch lekker als zwart gat!" krijsten de intergalaktische vrouwen, plotseling weer eensgezind. "De anderen zeggen dat ze wel als nachthemel kan gaan," zei *Cosmic* - de enige ware diplomate in ons midden - door de telefoon. Op dat moment ging de bel. De Marsvrouw stond voor de deur met onze knipperlichtjes en een innemende glimlach, alsof ze niet al weken lang onze smekende boodschappen op haar antwoordapparaat had genegeerd. *Cosmic* hielp haar uit haar jas, terwijl de Saturnusvrouw nog mopperde "Als ze maar niet denkt dat daarmee weer alles goed is." Op de schommelstoel tegenover mij legde intussen *Magneta* de laatste hand aan haar kroon van batterijen en neuriede lachend: "We are family!"

Anders
Maar op Faschingsdienstag zelf waren alle strijdbijlen begraven. Om vier uur 's middags liepen acht normaal geklede vrouwen met grote stofbundels onder hun arm het café Seitensprung binnen. De kroeg staat bekend om zijn ruime damestoiletten, die al gauw helemaal in beslag genomen waren door buitenaardse wezens in fladderende gewaden. Iedereen was druk bezig met schminken en het aanbrengen van knipperlichtjes tot groot vermaak van de andere toiletbezoeksters. "Iemand mijn glitterstift gezien? - Nee, maar heb jij mijn haarlak?" "Kun jij mijn batterij even aansluiten? - Ik wil wel, maar waarom heb je dat ding zo diep in je decolleté gestopt?" "Mijn armen! Waar zijn mijn derde en vierde arm gebleven?!"

Uiteindelijk waren de acht vrouwen verdwenen en maakten acht buitenaardse wezens zich op voor een lange tocht door het roze uitgaansleven. Voor sommigen een barre tocht, want niet iedereen was gewend om in een lange, fladderende jurk uit te gaan en daar hadden onze gewaden toch verdacht veel van weg. "Hoe kun je nou lopen in zo'n ding?" vroegen de butches de femmes. Voor het eerst interesseerden deze stoere potten zich voor de "tuttige" lipsticklesbo's. En voor het eerst kregen wij vrouwen die avond erkenning van homo-mannen. In je tuinbroek praat geen man met je, maar zodra je een maffe jurk aandoet en knipperlichtjes op je hoofd zet, hoor je er helemaal bij.

We waren die avond anders dan anders. We waren hetzelfde als de anderen. We waren verschillend. We leken op elkaar. Had *Magneta* gelijk en waren we familie? Ineens kreeg ik een vaag vermoeden, wat er zo leuk kon zijn aan carnaval. Ik ga nooit meer naar Mainz.